Jak rozwija się psychika psa?

Jak rozwija się psychika psa?

Sylwia 11-01-2007 11:21

Cykl życiowy każdego gatunku zwierząt podzielić można na określone fazy.

Jak rozwija się psychika psa?

Cykl życiowy każdego gatunku zwierząt podzielić można na określone fazy. Psy urodzone w dużych hodowlach, w których selekcjonuje się je pod kątem przyszłej kariery wystawowej, często pozostają u hodowcy dłużej niż 14 tygodni.
Trzymane w kojcu zaczynają zdradzać objawy kenelozy-choroby kenelowej. Trafiając w końcu do nabywcy jako psy kanapowe są tak uciąliwe dla właściciela, że zupełnie nie spełniają pokładanych w nich oczekiwań. Mają ogromne kłopoty w nawiązaniu kontaktu z człowiekiem i są wyjątkowo mało odporne na stresy. Znakomicie jednak czują się w towarzystwie innych psów. Wynika to stą, że przebywając w kojcu szczenięta takie miały zaburzoną fazę socjalizacji (8-12 tydzień).
Okresy socjalizacji z psami i z ludźmi są niesłychanie ważne dla prawidłowego rozwoju charakteru psa. Jednak wielu ludzi skłania się ku składaniu wszelkich zaburzeń charakterologicznych psów na karb czynników genetycznych. Są pewni, że skoro pies odziedziczył złe skłonności po którymś z rodziców, to żaden trening nie pomoże. W większości przypadków jest to nieprawda. Natomiast powołanie się na czynniki genetyczne to z reguły bardzo wygodny wykręt ze strony osób, które poproszono o pomoc w układaniu trudnego psa, a które zupełnie nie wiedzą, jak się do tego zabrać.
Zdarzają się oczywiście przypadki, kiedy zaburzenia charakteru są odziedziczone po rodzicach, ale znacznie częściej wywołane są one jakimiś wpływami środowiska zewnętrznego. Zachowanie suki ma ogromny wpływ na rozwój charakteru szczeniąt według zasady " małpa widzi, małpa robi".

Noworodek (0 do 13 dni)

W tym okresie, kiedy rozwijają się ich zmysły, szczenięta zaczynają żmudną naukę bycia psem. Początkowo, kiedy nieporadnie pełzają po pudle, w którym przyszły na świat, ich zachowanie jest zupełnie nie psie. W tych dniach szczenięta używają rozwijających się zmysłów do poznawania otaczającego je świata drogą pozytywnych i negatywnych doświadczeń. Przykładowo kiedy w trakcie pełzania wokół ścianek kojca szczeniaki wpadają na siebie, ten pierwszy, przypadkowy kontakt jest wstępem do późniejszego zabaw miotowego rodzeństwa, choć początkowo kończy się raczej tym, że przytuleni do siebie malcy zasypiają.

Faza psiej socjalizacji ( 14 do 49 dni)

Szczenięta swoim wyglądem i zachowaniem zaczynają coraz bardziej przypominać dorosłe psy, a ich bezładne i nie skoordynowane działania stają sie znacznie bardziej celowe. Czując ugryzienia dowiadują się, co to jest zadawany ból. Zadawanie i poznawanie bólu to jedna z przyczyn, dla których mleczne zęby są tak ostre. W tej fazie rozwoju zęby nie służą do rozrywania mięsa, gryzieniu kości, zdobywaniu pokarmu. Głośny pisk ugryzionego w ucho brata jest sygnałem dla gryzącego, że chwyt był zbyt mocny. Kiedy faza się kończy, matki rozpoczynają odstawiać szczenięta od piersi. Początkowo suka pomrukuje na szczeniaka ostrzegawczo, a kiedy mimo to malec zabiera się do ssania, warczy, patrząc przeszywającym wzrokiem. Może nawet stanąć nad przewróconym na grzbiet szczeniakiem, który na ogół przypłaszcza się do ziemi, popiskując.
Jest to jedna z dróg wpajania szczeniętom dyscypliny. Hodowca powinien często brać na ręce każdego szczeniaka, głaskać delikatnie przewracać na grzbiet, kontrolować stan oczu, uszu, łap, oglądac zęby, pielęgnować. W trakcie tych zabiegów szczeniak nie tylko uczy się, że kontakty z człowiekiem są przyjemnym doświadczeniem, ale też przeżywa, przynajmniej początkowo, lekki stres.

Faza socjalizacji z człowiekiem ( 7 do 12 tygodni)

Dobrze jest aby szczeniak zmieniał dom tuż po ukończeniu 7 tygodni. Odpowiedzialny hodowca powinien zatem skontaktować się z doświadczonym trenerem psów lub behawiorystą, który przeprowadziłby testy charakteru wszystkich szczeniąt w miocie.
Testy pomogą określić temperament i przyszły charakter malca. Testowane są dziedziczne predyspozycje, odmienne u różnych szczeniąt.Większość z nas zdaje sobie sprawę, że nie należy wybierać najmniejszego, nieustannie skamlącego szczeniaka, który siedzi wciśnięty gdzieś w róg kojca, zupełnie ignorowany przez resztę rodzeństwa. Gdy chcesz mieć miłego, niekłopotliwego i łatwego w prowadzeniu towarzysza, wybierz szczeniaka kontaktywnego, ale nigdy zbyt ofensywnego i pewnego siebie. Hodowca po przeprowadzonej rozmowie z nabywcą, decyduje czy chce aby jego szczenię trafiło do tego człowieka. Po sprawdzeniu warunków domowych i poznaniu charakteru pracy właściciela przyszłego, hodowca sam wybiera szczenię, które jego zdaniem najlepiej sprosta stawianym mu oczekiwaniom. Testowany szczeniak powinien znaleźć się w obcym sobie pokoju wraz z osobą przeprowadzającą test.
Typy zachowań punktowane są nastepująco:

bardzo dominujący- 1
dominujący- 2
uległy- 3
bardzo uległy-4
niezależny-5

Szczeniaki, które głownie otrzymały 1, są predystynowane do pracy psów stróżujących lub pilicyjnych. Wymagają one doświadczonego przewodnika. Nie zawsze psy o takim charakterze mają fizyczne warunki do podjęcia tego rodzaju zadań- jak np chihuahua.
Pieski, które otrzymały 2 i 3,ale głównie 2, mogą być dobrymi psami dla rodziny, choć nie dla każdej. Lepiej aby nie było tam dzieci, a przyszli właściciele mieli już doświadczenie w postępowaniu z psami. Te, które otrzymały głównie 3, mogą być świetnymi towarzyszami zabaw. Szczeniaki, któ¶e otrzymały 3 i 4, wymagają wrażliwych i spokojnych właścicieli. Zwierzę z przewagą 4, łatwo może stać się agresywnym tchórzem. Pies z dominującą liczbą 5, znakomicie zniesie warunki dużej hodowli, natomiast nieszczególnie nadaje się na przyjaciela rodziny.

Faza ustalania hierarchii ( 12 do 16 tygodni)

Mniej więcej w tym wieku psiak przestaje być szczeniakiem, a staje się młodym dorosłym. Czuje się już zadomowiony w swoim nowym otoczeniu. Często nadmiernie zażywa wolności i otrzymuje przywileje, których nie miałby nigdy pozostając w gnieździe z matką i rodzeństwem, lub żyjąc w stadzie dzikich czy zdziczałych psów.
Ta faza jest również nazywana fazą ząbkowania. Charakteryzuje się tym, iż pieski często gryzą co popadnie. Psiak zaczyna czuć się pewny siebie.

Faza ucieczek ( 4 do 8 miesięcy)

Skłonność do ucieczek można by określić jako zew wolności. W tym okresie pies, który do tej pory posłusznie reagował na wołania i szybko wracał do właściciela, kiedy usłyszy swoje imię, zatrzymuje się, zawiesza wzrok gdzieś w przestrzeni, by w końcu pójść w przeciwną stronę.Ta faza rozwoju odpowiada wiekowi czternastu, szesnastu lat u ludzi. Widząc o naturalnym instynkcie, gdzie pieski rozglądają się za suczkami, właściciele psów powinni w tym okresie zwracać szczególną uwagę na zachowanie swoich podobiecznych.

Okres dojrzewania (6 do 14 miesięcy)

W organizmie psów i suk zachodzą w tym okresie duże zmiany hormonalne. Reakcje organizmu na te zmiany są u psów osobnicze, podobnie jak to jest u dojrzewających ludzkich nastolatków. Dla psów ten okres jest nie raz bardzo okrutny. Kiedy ciało zmaga się z ustawieniem nowej równowagi hormonalnej, pojawiają się efekty uboczne. Niektóre zmiany w zachowaniu mogą nawet przestraszyć właścicieli. Klasycznym przykładem jest odmienna niż dotąd reakcja psa na rzeczy dobrze mu znane. Coś, obok czego przechodził obojętnie, wzbudza w nim teraz złość, agresję lub strach. Niewłaściwa reakcja właściciela na te anomalie zachowania może w dużym stopniu zaważyć na charakterze dorosłego psa. Kiedy na przykład pies zaczyna szczekać na doskonale sobie znane krzesło, które przesunięto w nieco inne miejsce, właściciel nie powinien zachęcać go, nawet łagodnie, do podejścia i sprawdzenia co to jest.
Reakcje właściciela na irracjonalne zachowania dorastającego psa może ukształtować wzór zachowania w całym dorosłym życiu.

Wiek dojrzały ( 1 do 4 lat)

Psy małych ras wchodzą w poszczególne fazy nieco szybciej niż dużych. Okres dojrzewania aż do osiągnięcia pełnej dojrzałości trwa od roku do czterech lat w zależności od rasy i wielkości psa. W tym okresie pies ustala swoją pozycję w stadzie raz na zawsze. Niektóre psy przejawiają czynne odruchy obronne, inne zaś bierne. Te o odruchach aktywnych poprą swoją walkę o zmianę pozycji agresją. Psy o odruchach biernych przyjmą koniecznosć współzawodnictwa głupim, szczenięcym zachowaniem lub od razu podporządkują się.
Zachowanie twojego psa w okresie osiągnięcia dojrzałości będzie wynikało z jego doświadczeń w poprzednich fazach rozwojowych oraz ze świadomości, na jak wiele mógł sobie do tej pory pozwolić.

źródło: "Okiem Psa. Poradnik Psiej Psychologii"John Fisher, przekład: Anna Redlicka. Warszawa 1994.

Serdecznie polecam

Komentarze | Dodaj komentarz